| ||
Σάββατο 30 Ιανουαρίου 2010
Πίτα με ψητά μήλα, κυδώνια και αχλάδια
Τρίτη 26 Ιανουαρίου 2010
Γνωριμία με ένα φυτό: Ο καρπός της δίαιτας
Γνωριμία με ένα φυτό: Ο καρπός της δίαιτας
Του ΗΛΙΑ ΚΑΝΤΑΡΟΥ
Με φανατικούς φίλους ή εχθρούς, το δημοφιλές αυτό εσπεριδοειδές με την ξινόπικρη γεύση δεν περνάει επ' ουδενί απαρατήρητο. Πλούσιο σε βιταμίνες Α, Β, C και πλείστες άλλες ευεργετικές ιδιότητες, το γκρέιπφρουτ φημίζεται για τη λιποδιαλυτική του δράση. Είτε καταναλώνεται σκέτο (η προσθήκη κανέλας μειώνει την πικρή γεύση του) είτε ως χυμός, το φρούτο αυτό προτιμάται κυρίως από όσους ακολουθούν διατροφή χαμηλή σε θερμίδες. Αν και είναι ιδανικό για δίαιτες, ωστόσο πρέπει να καταναλώνεται με προσοχή. Και αυτό γιατί επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει, τελευταία, ότι ο χυμός του μπορεί να επηρεάσει σημαντικά (ενδεχομένως και αρνητικά) τη δράση αρκετών φαρμάκων.
Στις μέρες μας, ωστόσο, το Citrus paradisi, όπως ονομάζεται επιστημονικά το γκρέιπφρουτ, τις λιποδιαλυτικές ιδιότητες του οποίου όλοι εξυμνούν, καλλιεργείται ως επί το πλείστον στις ΗΠΑ, τη χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση παγκοσμίως. Η κατ' άλλους φυσική μετάλλαξη της φράπας (από τη διασταύρωση φράπας και πορτοκαλιού), εκτός από τις ΗΠΑ, που έχουν το 41% της παγκόσμιας παραγωγής, καλλιεργείται συστηματικά επίσης σε Κίνα, Νότια Αφρική, Μεξικό, Ισραήλ, Ισπανία, Αυστραλία, Αργεντινή κ.λπ.
Το εξωτικό φρούτο
Mε καταγωγή που «παίζει» μεταξύ των νησιών Μπαρμπάντος, των Δυτικών Ινδιών και της Ασίας, το γκρέιπφρουτ -με τη χαρακτηριστική κιτρινωπή όψη- ήρθε στην Ευρώπη αρχικά ως καλλωπιστικό φυτό και μόλις στις αρχές του 19ου αιώνα άρχισε να επιλέγεται για τους καρπούς του. Στη χώρα μας καλλιεργείται από τα τέλη της δεκαετίας του '60, αλλά ουδέποτε συστηματικά. Σήμερα, το βρίσκουμε σε μικρές εκτάσεις στις ίδιες ζώνες με τα άλλα εσπεριδοειδή, όπως στην Αργολίδα, τη Λακωνία, την Αρτα, στα Χανιά, στην Αιτωλοακαρνανία, την Ηλεία και την Κορινθία. Το γκρέιπφρουτ είναι αειθαλές δέντρο και το ύψος του φτάνει τα 5 - 6 μ., ενώ κάποιες ποικιλίες του αγγίζουν -σε ιδανικές συνθήκες- τα 15 μ.
Εχει πυκνό φύλλωμα που αποτελείται από σκούρα πράσινα ή γυαλιστερά φύλλα και καρπούς με μαλακή και χυμώδη σάρκα που έχουν κίτρινο, ροζ ή βαθύ κόκκινο χρώμα, ανάλογα με την ποικιλία. Γενικά, οι καρποί του είναι μεγαλύτεροι απ' όλα τα άλλα εσπεριδοειδή. Ενδεικτικά, το βάρος τους κυμαίνεται από 200 έως 500 γρ., ενώ σε ορισμένες ποικιλίες φτάνουν τα 2 κιλά(!). Οι ποικιλίες του ταξινομούνται σε δύο ομάδες: τα κοινά ή λευκά και τα αιματόχρωμα. Στη χώρα μας καλλιεργούνται διάφορες ποικιλίες, οι συνιστώμενες όμως από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τους νότιους νομούς της Πελοποννήσου και την Κρήτη είναι οι έγχρωμες (ένσπερμες) Red Blush και Star Ruby και οι άσπερμες λευκόσαρκες, ιδιαίτερα η March Seedless.
Βιολογικά και όχι κερωμένα
Η καλλιέργεια του γκρέιπφρουτ έχει τους γνωστούς περιορισμούς των λοιπών εσπεριδοειδών: είναι δηλαδή ευαίσθητο στο κρύο και στις υψηλές θερμοκρασίες. Για τη φυσιολογική ανάπτυξή τους, όμως, απαιτούνται θερμοκρασίες μεταξύ 13 και 30 βαθμών Κελσίου - αν και αντέχουν και σε μικρότερες ή υψηλότερες θερμοκρασίες. Τα προβλήματα αρχίζουν να παρουσιάζονται πάνω από τους 38 βαθμούς Κελσίου (ιδιαίτερα όταν η θερμοκρασία αυτή συνδυάζεται με χαμηλή υγρασία) και κάτω από τους 0 βαθμούς Κελσίου. Εκεί που διαφοροποιούνται, όμως, τα γκρέιπφρουτ είναι οι μεγαλύτερες ανάγκες τους σε θερμότητα. Στα ξηρά κλίματα, συγκριτικά με τα υγρά, το χρώμα των καρπών είναι πιο έντονο και λαμπερό, η γεύση τους πιο καλή, το μέγεθος μεγαλύτερο και η περιεκτικότητα σε χυμό υψηλότερη.
Ως καλλιέργεια έχει αρκετούς εχθρούς και ασθένειες, που όμως μπορούν να αντιμετωπιστούν και με οικολογικά σκευάσματα. Σε γενικές γραμμές, θεωρείται μια επιβαρυμένη καλλιέργεια όσον αφορά τους ψεκασμούς με φυτοφάρμακα. Ιδίως τα εισαγόμενα γκρέιπφρουτ τις περισσότερες φορές είναι και «κερωμένα», δηλαδή μετά τη συγκομιδή έχουν απολυμανθεί με μυκητοκτόνα και επικαλύπτονται εξωτερικά με παραφίνη, για να μεγιστοποιηθεί ο χρόνος συντήρησής τους. Στην αγορά μπορούμε να βρούμε και βιολογικά γκρέιπφρουτ, εγχώρια αλλά και εισαγόμενα (τα βιολογικά, δεν έχουν απολυμανθεί, ούτε επικαλύπτονται εξωτερικά με παραφίνη). Τα εγχώρια τα βρίσκουμε από τα τέλη του Οκτωβρίου έως και τον Απρίλιο, ενώ τους υπόλοιπους μήνες η αγορά τροφοδοτείται από εισαγόμενα. Το μέγεθος δεν παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητά τους. Οταν τα επιλέγουμε, θα πρέπει να είναι γυαλιστερά από τη φύση τους, να είναι βαριά για το μέγεθός τους, να μην έχουν αμυχές, να μην είναι μαλακά και να μην έχουν σκούρα σημεία. Σε θερμοκρασία περιβάλλοντος -εφόσον είναι φρεσκοκομμένα- μπορούν να διατηρηθούν για 2 - 3 εβδομάδες, ενώ στο οικιακό ψυγείο ο χρόνος αυτός διπλασιάζεται.
«Βόμβα υγείας» υπό προϋποθέσεις
Το «παραδοσιακό» αυτό διαιτητικό φρούτο είναι εξαιρετική πηγή βιταμινών Α, Β, C, φυτικών ινών και ισχυρών αντιοξειδωτικών ουσιών. Το γκρέιπφρουτ βοηθάει πραγματικά στη μείωση του λίπους και της χοληστερίνης, κυρίως χάρη στην πηκτίνη, που συνδέεται με τη λιποδιάλυση. Ταυτόχρονα, έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, οι οποίες ηρεμούν το πεπτικό έλκος και συμβάλλουν στη θεραπευτική διαδικασία. Τέλος, είναι ευρύτερα γνωστό σε όσους ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή, ότι το γκρέιπφρουτ επηρεάζει τον τρόπο απορρόφησης πολλών φαρμάκων από τον οργανισμό. Λόγω, λοιπόν, του ότι ο χυμός του μπορεί να επηρεάσει το μεταβολισμό, άλλοι τον αποφεύγουν εντελώς και άλλοι συνδυάζουν επίτηδες τα φάρμακα με ένα
ποτήρι από αυτόν.
Στις μέρες μας, ωστόσο, το Citrus paradisi, όπως ονομάζεται επιστημονικά το γκρέιπφρουτ, τις λιποδιαλυτικές ιδιότητες του οποίου όλοι εξυμνούν, καλλιεργείται ως επί το πλείστον στις ΗΠΑ, τη χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση παγκοσμίως. Η κατ' άλλους φυσική μετάλλαξη της φράπας (από τη διασταύρωση φράπας και πορτοκαλιού), εκτός από τις ΗΠΑ, που έχουν το 41% της παγκόσμιας παραγωγής, καλλιεργείται συστηματικά επίσης σε Κίνα, Νότια Αφρική, Μεξικό, Ισραήλ, Ισπανία, Αυστραλία, Αργεντινή κ.λπ.
Το εξωτικό φρούτο
Mε καταγωγή που «παίζει» μεταξύ των νησιών Μπαρμπάντος, των Δυτικών Ινδιών και της Ασίας, το γκρέιπφρουτ -με τη χαρακτηριστική κιτρινωπή όψη- ήρθε στην Ευρώπη αρχικά ως καλλωπιστικό φυτό και μόλις στις αρχές του 19ου αιώνα άρχισε να επιλέγεται για τους καρπούς του. Στη χώρα μας καλλιεργείται από τα τέλη της δεκαετίας του '60, αλλά ουδέποτε συστηματικά. Σήμερα, το βρίσκουμε σε μικρές εκτάσεις στις ίδιες ζώνες με τα άλλα εσπεριδοειδή, όπως στην Αργολίδα, τη Λακωνία, την Αρτα, στα Χανιά, στην Αιτωλοακαρνανία, την Ηλεία και την Κορινθία. Το γκρέιπφρουτ είναι αειθαλές δέντρο και το ύψος του φτάνει τα 5 - 6 μ., ενώ κάποιες ποικιλίες του αγγίζουν -σε ιδανικές συνθήκες- τα 15 μ.
Εχει πυκνό φύλλωμα που αποτελείται από σκούρα πράσινα ή γυαλιστερά φύλλα και καρπούς με μαλακή και χυμώδη σάρκα που έχουν κίτρινο, ροζ ή βαθύ κόκκινο χρώμα, ανάλογα με την ποικιλία. Γενικά, οι καρποί του είναι μεγαλύτεροι απ' όλα τα άλλα εσπεριδοειδή. Ενδεικτικά, το βάρος τους κυμαίνεται από 200 έως 500 γρ., ενώ σε ορισμένες ποικιλίες φτάνουν τα 2 κιλά(!). Οι ποικιλίες του ταξινομούνται σε δύο ομάδες: τα κοινά ή λευκά και τα αιματόχρωμα. Στη χώρα μας καλλιεργούνται διάφορες ποικιλίες, οι συνιστώμενες όμως από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τους νότιους νομούς της Πελοποννήσου και την Κρήτη είναι οι έγχρωμες (ένσπερμες) Red Blush και Star Ruby και οι άσπερμες λευκόσαρκες, ιδιαίτερα η March Seedless.
Βιολογικά και όχι κερωμένα
Η καλλιέργεια του γκρέιπφρουτ έχει τους γνωστούς περιορισμούς των λοιπών εσπεριδοειδών: είναι δηλαδή ευαίσθητο στο κρύο και στις υψηλές θερμοκρασίες. Για τη φυσιολογική ανάπτυξή τους, όμως, απαιτούνται θερμοκρασίες μεταξύ 13 και 30 βαθμών Κελσίου - αν και αντέχουν και σε μικρότερες ή υψηλότερες θερμοκρασίες. Τα προβλήματα αρχίζουν να παρουσιάζονται πάνω από τους 38 βαθμούς Κελσίου (ιδιαίτερα όταν η θερμοκρασία αυτή συνδυάζεται με χαμηλή υγρασία) και κάτω από τους 0 βαθμούς Κελσίου. Εκεί που διαφοροποιούνται, όμως, τα γκρέιπφρουτ είναι οι μεγαλύτερες ανάγκες τους σε θερμότητα. Στα ξηρά κλίματα, συγκριτικά με τα υγρά, το χρώμα των καρπών είναι πιο έντονο και λαμπερό, η γεύση τους πιο καλή, το μέγεθος μεγαλύτερο και η περιεκτικότητα σε χυμό υψηλότερη.
Ως καλλιέργεια έχει αρκετούς εχθρούς και ασθένειες, που όμως μπορούν να αντιμετωπιστούν και με οικολογικά σκευάσματα. Σε γενικές γραμμές, θεωρείται μια επιβαρυμένη καλλιέργεια όσον αφορά τους ψεκασμούς με φυτοφάρμακα. Ιδίως τα εισαγόμενα γκρέιπφρουτ τις περισσότερες φορές είναι και «κερωμένα», δηλαδή μετά τη συγκομιδή έχουν απολυμανθεί με μυκητοκτόνα και επικαλύπτονται εξωτερικά με παραφίνη, για να μεγιστοποιηθεί ο χρόνος συντήρησής τους. Στην αγορά μπορούμε να βρούμε και βιολογικά γκρέιπφρουτ, εγχώρια αλλά και εισαγόμενα (τα βιολογικά, δεν έχουν απολυμανθεί, ούτε επικαλύπτονται εξωτερικά με παραφίνη). Τα εγχώρια τα βρίσκουμε από τα τέλη του Οκτωβρίου έως και τον Απρίλιο, ενώ τους υπόλοιπους μήνες η αγορά τροφοδοτείται από εισαγόμενα. Το μέγεθος δεν παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητά τους. Οταν τα επιλέγουμε, θα πρέπει να είναι γυαλιστερά από τη φύση τους, να είναι βαριά για το μέγεθός τους, να μην έχουν αμυχές, να μην είναι μαλακά και να μην έχουν σκούρα σημεία. Σε θερμοκρασία περιβάλλοντος -εφόσον είναι φρεσκοκομμένα- μπορούν να διατηρηθούν για 2 - 3 εβδομάδες, ενώ στο οικιακό ψυγείο ο χρόνος αυτός διπλασιάζεται.
«Βόμβα υγείας» υπό προϋποθέσεις
ποτήρι από αυτόν.
Τετάρτη 13 Ιανουαρίου 2010
Φεβρουάριος
Σπέρνουμε: Σπανάκια, σέσκλα, πράσα.
Φυτεύουμε: Κρεμμύδια-σκόρδα για ξερά το καλοκαίρι, συμπληρώνουμε μπιζέλια και κουκιά για όψιμη συγκομιδή.
Μεταφύτευουμε: Μαρούλια, πράσα, αγκινάρες.

Με τις πολλές βροχές αυτό γίνετε κάπως δύσκολο...
Συγκομιδή:Λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, νεράντζια, περγαμότα , μαρούλια, μπρόκολα, κουνουπίδια, χλωρά κρεμμύδια-σκόρδα, ραδίκια, ζοχούς, ρόκα, σπανάκι, σέσκλα, λάπατα, σινάπια, βρούβες, τσουκνίδες, μάραθο, σέλινο.



Δέντρα
Φυτεύουμε ελιές, κερασιές, αμυγδαλιές, καρυδιές και άλλα όμοια δέντρα. Κλαδεύουμε ροδακινιές, βερικοκιές, αχλαδιές και το αμπέλι μας.


Φυτεύουμε: Κρεμμύδια-σκόρδα για ξερά το καλοκαίρι, συμπληρώνουμε μπιζέλια και κουκιά για όψιμη συγκομιδή.
Μεταφύτευουμε: Μαρούλια, πράσα, αγκινάρες.

Με τις πολλές βροχές αυτό γίνετε κάπως δύσκολο...
Συγκομιδή:Λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, νεράντζια, περγαμότα , μαρούλια, μπρόκολα, κουνουπίδια, χλωρά κρεμμύδια-σκόρδα, ραδίκια, ζοχούς, ρόκα, σπανάκι, σέσκλα, λάπατα, σινάπια, βρούβες, τσουκνίδες, μάραθο, σέλινο.



Δέντρα
Φυτεύουμε ελιές, κερασιές, αμυγδαλιές, καρυδιές και άλλα όμοια δέντρα. Κλαδεύουμε ροδακινιές, βερικοκιές, αχλαδιές και το αμπέλι μας.


Βότανα
Φυτεύουμε από μικρά παρακλάδια, αψιθιά, θυμάρι, δενδρολίβανο, απήγανο.
Γενικές εργασίες και φροντίδες
Σκαλίζουμε τα λαχανικά μας και τα λιπάρουμε με φουσκί, κομπόστα ή βιολογικό λίπασμα κατά προτίμηση.
Ξεβοτάνισμα ζιζανίων από τα κηπευτικά μας, αλλά και συγκομιδή και αποξήρανση των ωφέλιμων όπως η τσουκνίδα, την οποία δεν την πετάμε ποτέ αλλά την φυλάμε αποξηραμένη, για χρήση σαν λίπασμα και προστασία των φυτών μας.Ψεκάζουμε με χειμερινό πολτό ή χαλκό τα δένδρα μας. Ετοιμάζουμε το χωράφι μας για να είναι έτοιμο για την καλοκαιρινή καλλιέργεια μας. Μαζεύουμε φύλλα και υλικά για την κομπόστα μας.


Σκαλίζουμε όταν τα ζιζάνια είναι μικρά ακόμα και εφαρμοζουμε κομπόστα και εδαφοκάλυψη.


Τα μπίζα μας τα στυλώνουμε σε κλαδιά από δέντρα που έχουμε κλαδέψει


Τα πρώιμα κουκιά και μπίζα έχουν αρχίσει να ανθίζουν.
ΕΠΟΧΗ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΒΟΤΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ
ΚΥΡΙΑΚΉ, 16 ΑΥΓΟΎΣΤΟΥ 2009
ΕΠΟΧΗ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΒΟΤΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΦΥΤΩΝ
Πότε μαζεύουμε βότανα; Ποια είναι η κατάλληλη εποχή για την συλλογή τους;
Η συλλογή βοτάνων και αρωματικών φυτών πρέπει να γίνετε την κατάλληλη εποχή.
Ο παρακάτω οδηγός συλλογής βοτάνων έχει υπολογιστεί για την Ελλάδα.
Να έχετε υπόψη σας όμως, ότι στις πιο νότιες και ζεστές περιοχές μαζεύουμε τα βότανά μας, νωρίτερα από ότι στη βόρεια και ηπειρωτική Ελλάδα.
Στον οδηγό συμπεριλαμβάνονται μερικά από τα πιο διαδεδομένα και χρήσιμα βότανα που φύονται στην Ελλάδα. Το ξέρω ότι έχουν παραβλεφθεί αρκετά, αλλά ίσως συμπληρωθούν αργότερα και άλλα που έχω ξεχάσει.
Αγγελική Μάιο (φύλλα), Σεπτέμβριο-Οκτώβριο (ρίζα)
Αγριάδα Μάρτιο-Απρίλιο, Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Αγριμόνιο Ιούνιο-Ιούλιο
Άνηθος Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Απήγανος Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Αρτεμισία Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Αχιλλέα Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Βαλεριάνα Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Βασιλικός Ιούνιο-Ιούλιο
Βήχιο Φεβρουάριο-Μάρτιο (άνθη)Απρίλιο-Μάιο (φύλλα)
Βιβούρνο Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Γαϊδουράγκαθο Ιανουάριο-Φεβρουάριο-Μάρτιο (φύλλα), Ιούλιο-Αύγουστο (σπόροι)
Γάλιο Μάρτιο-Απρίλιο
Γεντιανή Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Γλυκάνισο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Δάφνη Όλες τις εποχές
Δεντρολίβανο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Δυόσμος Ιούνιο-Ιούλιο
Εφέδρα Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Εχινάκια Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Θούγια Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Θυμάρι Ιούνιο-Ιούλιο
Κάλαμος Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Καλέντουλα Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Καρότο άγριο Μάιος-Ιούνιος-Ιούλιος, Ιούλιου-Αύγουστο (σπόροι)
Κόλιαδρο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Κράτεγος Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Λεβάντα Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Λινάρι Αύγουστο
Λομπέλια Ιούλιο-Αύγουστο
Λυγαριά Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Λυκίσκος Ιούλιο-Αύγουστο
Μάραθο Αύγουστο-Σεπτέμβριο (σπόροι)
Μελισσόχορτο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Μέντα Όλο το χρόνο για φρέσκο, για αποξήρανση πριν την ανθοφορία, τον Ιούλιο
Μποράγκο Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Πασσιφλόρα Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Πευντάνευρο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Ρίγανη Ιούλιο-Αύγουστο
Σαμπούκος Ιούνιο-Ιούλιο (άνθη), Αύγουστο-Σεπτέμβριο (σπόροι)
Σέλινο Μάιο- Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Σινάπι Ιούλιο-Αύγουστο (σπόροι)
Σκόρδο Ιούνιο-Ιούλιο
Σπάρτο Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Σύμφυτο Μάρτιο-Απρίλιο-Μάιο, Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Ταραξάκο Όλους τους μήνες τα φύλλα, Ιούνιο-Ιούλιο (ρίζα)
Τίλιο Ιούλιο-Αύγουστο
Τριφύλλι Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Τσουκνίδα Φεβρουάριο- Μάρτιο-Απρίλιο-Μάιο (φύλλα), Ιούνιο-Ιούλιο (σπόροι)
Υπέρικο Ιούλιο-Αύγουστο
Ύσσωπος Ιούλιο
Φασκόμηλο Μάιο-Ιούνιο
Φλισκούνι Ιούνιος
Φουμαρία Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Χαμομήλι Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο
Η συλλογή βοτάνων και αρωματικών φυτών πρέπει να γίνετε την κατάλληλη εποχή.
Ο παρακάτω οδηγός συλλογής βοτάνων έχει υπολογιστεί για την Ελλάδα.
Να έχετε υπόψη σας όμως, ότι στις πιο νότιες και ζεστές περιοχές μαζεύουμε τα βότανά μας, νωρίτερα από ότι στη βόρεια και ηπειρωτική Ελλάδα.
Στον οδηγό συμπεριλαμβάνονται μερικά από τα πιο διαδεδομένα και χρήσιμα βότανα που φύονται στην Ελλάδα. Το ξέρω ότι έχουν παραβλεφθεί αρκετά, αλλά ίσως συμπληρωθούν αργότερα και άλλα που έχω ξεχάσει.
Αγγελική Μάιο (φύλλα), Σεπτέμβριο-Οκτώβριο (ρίζα)
Αγριάδα Μάρτιο-Απρίλιο, Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Αγριμόνιο Ιούνιο-Ιούλιο
Άνηθος Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Απήγανος Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Αρτεμισία Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Αχιλλέα Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Βαλεριάνα Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Βασιλικός Ιούνιο-Ιούλιο
Βήχιο Φεβρουάριο-Μάρτιο (άνθη)Απρίλιο-Μάιο (φύλλα)
Βιβούρνο Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Γαϊδουράγκαθο Ιανουάριο-Φεβρουάριο-Μάρτιο (φύλλα), Ιούλιο-Αύγουστο (σπόροι)
Γάλιο Μάρτιο-Απρίλιο
Γεντιανή Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Γλυκάνισο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Δάφνη Όλες τις εποχές
Δεντρολίβανο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Δυόσμος Ιούνιο-Ιούλιο
Εφέδρα Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Εχινάκια Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Θούγια Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Θυμάρι Ιούνιο-Ιούλιο
Κάλαμος Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Καλέντουλα Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Καρότο άγριο Μάιος-Ιούνιος-Ιούλιος, Ιούλιου-Αύγουστο (σπόροι)
Κόλιαδρο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Κράτεγος Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Λεβάντα Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Λινάρι Αύγουστο
Λομπέλια Ιούλιο-Αύγουστο
Λυγαριά Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Λυκίσκος Ιούλιο-Αύγουστο
Μάραθο Αύγουστο-Σεπτέμβριο (σπόροι)
Μελισσόχορτο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Μέντα Όλο το χρόνο για φρέσκο, για αποξήρανση πριν την ανθοφορία, τον Ιούλιο
Μποράγκο Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Πασσιφλόρα Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Πευντάνευρο Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Ρίγανη Ιούλιο-Αύγουστο
Σαμπούκος Ιούνιο-Ιούλιο (άνθη), Αύγουστο-Σεπτέμβριο (σπόροι)
Σέλινο Μάιο- Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Σινάπι Ιούλιο-Αύγουστο (σπόροι)
Σκόρδο Ιούνιο-Ιούλιο
Σπάρτο Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο
Σύμφυτο Μάρτιο-Απρίλιο-Μάιο, Σεπτέμβριο-Οκτώβριο
Ταραξάκο Όλους τους μήνες τα φύλλα, Ιούνιο-Ιούλιο (ρίζα)
Τίλιο Ιούλιο-Αύγουστο
Τριφύλλι Μάιο-Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο-Σεπτέμβριο
Τσουκνίδα Φεβρουάριο- Μάρτιο-Απρίλιο-Μάιο (φύλλα), Ιούνιο-Ιούλιο (σπόροι)
Υπέρικο Ιούλιο-Αύγουστο
Ύσσωπος Ιούλιο
Φασκόμηλο Μάιο-Ιούνιο
Φλισκούνι Ιούνιος
Φουμαρία Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Χαμομήλι Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο
ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΔΕΥΤΈΡΑ, 17 ΜΑΡΤΊΟΥ 2008
ΤΑ ΦΑΓΩΣΙΜΑ ΧΟΡΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣΣτην Ελληνική ύπαιθρο υπάρχουν πολλά άγρια χόρτα που τρώγονται. Πολλοί δεν τα γνωρίζουμε εκτός από ένα δυο είδη, που ίσως έχουμε ψωνίσει για να φτιάξουμε χόρτα ή πίτες. Τα άγρια χόρτα που φυτρώνουν στους αγρούς είναι ιδιαίτερα πλούσια σε βιταμίνες C, φλαβονοειδή, πολυφαινόλες, ω-3 λιπαρά οξέα και σε α-λινολενικό οξύ, συστατικά που συνεισφέρουν σημαντικά στην αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού. Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω μερικά για την πιο εύκολη αναγνώρισή, την αξιοποίηση και την χρήση τους.
ΑΓΡΙΟΖΟΧΟΣ (Πικρίθρα, Κουφολάχανο)-Urospermum picroides


Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 20-50 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Το σχήμα τους και οι διαστάσεις των φύλων του δεν είναι σχεδόν ποτέ το ίδιο. Τα φύλλα του είναι σκουροπράσινα οδοντωτά και μακριά με παχύ κόκκινο μίσχο και κεντρικό νεύρο. Μαζεύεται από τις αρχές του χειμώνα μέχρι το τέλος της άνοιξης. Η γεύση τους είναι λίγο πικρή και τρώγονται βραστά με μπόλικο λεμόνι ή μαζί με αρνί ή κατσίκι.
ΑΝΤΡΑΚΛΑ (Γλιστρίδα η δροσιστική, τρέβα, χοιροβότανο) - Portulaca Oleracia



Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 20 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Πολλαπλασιάζεται πολύ εύκολα για αυτό θεωρείτε και ζιζάνιο. Τα φύλλα της είναι σκουρωπά πράσινα, σαρκώδεις και παχιά. Λέγεται ότι αν μασήσεις μερικά φρέσκα φύλλα και τα βάλεις κάτω από τη γλώσσα σου ξεδιψάς. Έχει πολύ βιταμίνη C και σίδηρο και μια διατροφική έρευνα στην Κρήτη έδειξε ότι η κατανάλωσή της, όπως και η τσουκνίδα βοηθάει την καρδιά. Μαζεύονται οι τρυφερές κορφές τους από αρχή καλοκαιριού μέχρι το φθινόπωρο. Τρώγεται κυρίως ωμή σε χωριάτικες σαλάτες και γίνεται ωραία και μαγειρευτό γιαχνί κατσαρόλας. Γενικά μπορεί να αντικαταστήσει τα μαρούλια σαν πράσινο λαχανικό, αλλά τρώγεται και μόνη της σαν σαλάτα με κρεμμύδια και ξύδι.
ΒΛΙΤΟ (βλίστρος γλίντρος βλιταράκι) – Amaranth



Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 80 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Αποτελεί μεγάλο ζιζάνιο στις καλλιέργειες γιατί πολλαπλασιάζεται πολύ εύκολα και γρήγορα. Ο σπόρος του μπορεί να φυτρώσει και μετά από δέκα χρόνια. Μαζεύονται οι τρυφερές κορφές τους από αρχή καλοκαιριού μέχρι το φθινόπωρο. Πρέπει να το κλαδεύουμε συχνά για να πετάει από τα πλάγια πριν προλάβει να κάνει σπόρους. Τρώγονται βραστά με ξύδι ή λεμόνι και σε συνδυασμό με σκόρδο ή τσιγαριστά με διάφορα άλλα λαχανικά όπως οι κολοκυθοκορφάδες. Φτιάχνεται μέχρι και γιαχνί με πατάτες και χρησιμοποιείτε και για πίτες μαζί με άλλα χόρτα.
ΒΟΛΒΟΙ-(Κουρκουτσέλια, κρεμμυδούλες, σκυλοκρέμμυδα)-Mouscari


Πολυετή φυτά που φτάνουν τα 15 εκατοστά. Τα συναντάμε παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Ανθίζουν από Φεβρουαρίου έως Μάρτιο. Τα βλαστάρια με τα άνθη τους τρώγονται τσιγαριστά σε ομελέτες και οι βολβοί τους μαζεύονται αργότερα και μαγειρεύονται βραστοί με λάδι και ξύδι ή γίνονται τουρσί.
ΒΡΟΥΒΕΣ (Λαψάνες, αγριοόβρουβες, πικρόβρουβες)


Ετήσια φυτά που φτάνουν τα 60 εκατοστά Τα συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Τα φύλλα τους είναι πράσινα μακριά.
Μαζεύονται τα φύλλα το χειμώνα για πίτες και τα λεγόμενα βρουβοβλάσταρα νωρίς την άνοιξη για βραστά με ξύδι ή λεμόνι.
ΖΟΧΟΣ (Τσόχος, Σφογκός)-Sonchus oleraceus




Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 40-80 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Τα φύλλα του είναι ανοιχτοπράσινα οδοντωτά και περιέχουν γαλακτώδη χυμό. Μαζεύεται από τις αρχές του φθινοπώρου μέχρι το τέλος της άνοιξης. Η γεύση τους είναι λίγο γλυκιά και τρώγονται βραστά με μπόλικο λεμόνι και μπαίνουν και σε χορτόπιτες μαζί με άλλα χόρτα και μυρωδικά.
ΚΑΛΕΝΤΟΥΛΑ-Calendula officinalis



Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 50 εκατοστά Τη συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται τα πέταλα από τα άνθη της, από το χειμώνα έως την άνοιξη που ανθίζει. Χρησιμοποιείτε σε δερματικές παθήσεις και σε φαγητά για να δίνει κίτρινο χρώμα και άρωμα.
ΚΑΛΟΓΕΡΟΣ (περδικονύχι, χτενάκι, βελονιά, πιρουνάκι)-Erodium cicutarium




Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 60 εκατοστά Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Τα φύλλα του είναι πράσινα
Μαζεύεται τρυφερός τον χειμώνα μέχρι την άνοιξη πριν ανθίσει. Χρησιμοποιείτε κυρίως σε πίτες αλλά και σε ομελέτες με λαχανικά.
ΚΑΥΚΑΛΗΘΡΑ (Μοσχολάχανο, καυκαλίδα)-Tordylium apulum




Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 20 εκατοστά Τη συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται τα φύλλα και οι τρυφερές κορφές της από το χειμώνα έως την άνοιξη που ανθίζει. Τη χρησιμοποιούμε κυρίως σε πίτες αλλά και σαν μυρωδικό σε φασολάδες και σάλτσες.
ΛΑΠΑΘΟ(Λάπατο, ξυνολάπατο, ξινήθρα)-Rumex






Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 50 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Έχει γύρω στα 5 είδη πολύ διαδεδομένα στην Ελλάδα.
Τα φύλλα του είναι σκουροπράσινα και έχουν μια ελαφριά ξινή γεύση. Μαζεύεται από τις αρχές του φθινοπώρου μέχρι το τέλος την άνοιξη. Το χρησιμοποιούμε κυρίως σε πίτες αλλά και σαν λαχανικό με κρέας.
ΜΑΡΑΘΟΣ (Μάλαθρο, Φινόκιο)-Foeniculum vulgare


Πολυετές φυτό που φτάνει τα δύο μέτρα. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται τα φρέσκα φύλλα από το χειμώνα έως το τέλος της άνοιξης. Το χρησιμοποιούμε σε λαχανόπιτες αλλά και σαν μυρωδικό σε φρέσκιες σαλάτες και σάλτσες.
ΜΟΛΟΧΑ-Malva


Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 90 εκατοστά. Τη συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται τα φύλλα και οι τρυφερές κορφές της από το χειμώνα έως την άνοιξη που ανθίζει. Τα φύλλα τρώγονται βραστά με άλλα χόρτα, ή γίνονται ντολμαδάκια.
ΜΠΟΡΑΓΚΟ-Borago officinalis



Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 40 εκατοστά. Τα συναντάμε παντού σε ακαλλιέργητους αλλά και καλλιεργημένους τόπους. Φυτρώνει από μόνο του στην νότια Ευρώπη. Μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλους τους τύπους εδάφους ακόμα και σε γλάστρες. Ανθίζει από την άνοιξη έως το καλοκαίρι. Τα άνθη και τα φύλλα του τρώγονται σε σαλάτες και δίνουν μια δροσερή γεύση απαλή σαν του αγγουριού. Είναι φαρμακευτικό αλλά και μελισσοκομικό φυτό.
Προφυλάξεις: Τα φύλλα του αλλά όχι τα άνθη του, περιέχουν μικρές ποσότητες αλκαλοειδών που μπορούν να βλάψουν το συκώτι αν φαγωθούν σε μεγάλες ποσότητες. Όσοι έχουν προβλήματα συκωτιού θα πρέπει να το αποφεύγουν.
ΜΥΡΩΝΙ (Κτενόχορτο της Αφροδίτης)-Scandix pectin veneris


Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 20 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται τα φύλλα από το χειμώνα έως την άνοιξη που ανθίζει. Το χρησιμοποιούμε κυρίως σε πίτες αλλά και σαν μυρωδικό σε φρέσκιες σαλάτες και σάλτσες.
ΠΑΠΑΡΟΥΝΑ-Papaver rhoeas


Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 30-60 εκατοστά. Τη συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Τα φύλλα της είναι ανοιχτοπράσινα Μαζεύεται ολόκληρη από το χειμώνα έως την άνοιξη πριν ανθίσει. Τη χρησιμοποιούμε κυρίως σε λαχανόπιτες μαζί με άλλα χόρτα ή και βραστή σαλάτα.
ΡΑΔΙΚΙΑ ΑΓΡΙΑ-Cichorium



Πολυετή φυτά που φτάνουν ένα μέτρο. Τα συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύονται από το φθινόπωρο με τις πρώτες βροχές έως την άνοιξη.Βράζονται και τρώγονται με λαδολέμονο ή μαγειρεμένα με κρέας.
ΡΟΚΑ (Αζούματο)-Eruca sativa



Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 60-80 εκατοστά. Τη συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Τα φύλλα της είναι πράσινα και ο μίσχος της μακρύς και λευκός. Μαζεύονται τα φύλλα και οι τρυφερές κορφές της όλες τις εποχές του χρόνου. Ανθίζει από άνοιξη μέχρι και το καλοκαίρι. Τα άνθη της προσελκύουν τις μέλισσες. Κόβουμε συχνά τα φύλλα της για να εμποδίσουμε την ανθοφορία. Τρώγεται σκέτη σαν ξιδάτη σαλάτα ή με μαρούλι, λάχανο, ντομάτα.
ΣΕΣΚΟΥΛΟ (Σέσκλο, γλυκορίζι)-Beta vulgaris


Πολυετές φυτό που φτάνει μέχρι τα 50-60 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Τα φύλλα τους είναι σκουροπράσινα γυαλιστερά και το νεύρο τους λευκό και χοντρό. Καλλιεργείτε και γι αυτό μαζεύεται, άνοιξη και φθινόπωρο. Η γεύση τους είναι λίγο γλυκιά και τα φύλλα τρώγονται βραστά κοκκινιστά, ή γίνονται ντολμαδάκια και μπαίνουν και σε χορτόπιτες μαζί με άλλα χόρτα και μυρωδικά
ΣΙΝΑΠΙ



Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 60-80 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Τα φύλλα του είναι πράσινα ανοιχτά.
Μαζεύονται τα φύλλα το χειμώνα για πίτες ή βραστά με ξύδι. Από το μαύρο σινάπι παράγεται η μουστάρδα.
ΣΚΟΡΔΟ ΑΓΡΙΟ-Allium sativum


Πολυετές φυτό που φτάνει τα 60 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Μαζεύετε ολόκληρο από το χειμώνα έως το τέλος της άνοιξης. Το χρησιμοποιούμε σε λαχανόπιτες αλλά και σαν μυρωδικό σε φρέσκιες σαλάτες και σάλτσες.
ΣΠΑΡΑΓΓΙΑ/ΟΒΡΙΕΣ-Asparagus



Πολυετές φυτά που φτάνουν το ενάμιση μέτρο. Τα συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους και κυρίως κάτω από ακαλλιέργητες ελιές. Μαζεύονται οι τρυφεροί βλαστοί τους, δηλαδή τα νέα βλαστάρια που βγαίνουν από το Μάρτιο μέχρι τον Απρίλιο. Τρώγονται βραστά και πίνεται και το ζουμί τους που είναι διουρητικό, και σε ομελέτες ή σε μακαρονάδες με σάλτσα.
ΣΤΡΥΦΝΟΣ-SOLANUM NIGRUM
Οικογένεια: Σολανίδη (Solanaceae).
Άλλα ονόματα: Στρύχνος, βρομόχορτο, αγριοντοματιά.




Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 60 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Το φυτό κυρίως στους καρπούς του περιέχει σολανίνη που είναι τοξική, αλλά με το βράσιμο γίνετε ακίνδυνη.Μαζεύονται οι τρυφερές κορφές του όλο το καλοκαίρι. Το χρησιμοποιούμε κυρίως μαζί με βραστά τσιγαριστά λαχανικά, όπως τα βλίτα, τα φασόλια και τα κολοκυθάκια.
Ταράξακον το φαρμακευτικόν-Taraxacum officinale
Οικογένεια: Σύνθετα (Compositae).
Άλλα ονόματα: Αγριοράδικο, αγριομάρουλο, πικραλίδα, πικραφακα




Πολυετές αυτοφυές φυτό που φυτρώνει σε όλο τον κόσμο και φτάνει τα 25 εκατοστά ύψος. Το συναντάμε σε ακαλλιέργητους τόπους και σε χωράφια σαν ζιζάνιο. Πολλαπλασιάζετε εύκολα από τους σπόρους του την άνοιξη. Τα φύλλα του είναι οδοντωτά, ανόμοια μεταξύ τους και μικρότερα από το κοινό ραδίκι cichorium. Τα άνθη του ξεπετάγονται από μικρούς βλαστούς από τη βάση του φυτού είναι μικρά, οδοντωτά και έχουν χρυσαφένιο χρώμα. Τα αγριοράδικα μαζεύονται από τον χειμώνα μέχρι την άνοιξη και τρώγονται ωμά σε σαλάτες ή βραστά, σκέτα ή με κρέας . Ακόμη τα φύλλα του μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε λαχανόπιτες μαζί με άλλα χόρτα.
Τέλος το taraxacum είναι ισχυρό διουρητικό και μειώνει την ποσότητα των υγρών μέσα στο σώμα, αλλά αντίθετα με τα άλλα διουρητικά που προκαλούν απώλεια καλίου, τα φύλλα του περιέχουν μεγάλες ποσότητες καλίου που τις παρέχουν στον οργανισμό. Η ρίζα και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται για την πρόληψη αλλά και την καταπολέμηση της πέτρας στη χολή.
ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ-Urtica dioica



Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 80 εκατοστά. Τη συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους και καλλιεργημένους τόπους. Μαζεύονται τα νέα φύλλα το χειμώνα μέχρι την άνοιξη πριν ανθίσει για πίτες ή τσιγαριστά .
ΧΟΙΡΟΒΟΤΑΝΑ


Ετήσιο φυτό που φτάνει τα 20 εκατοστά. Το συναντάμε σχεδόν παντού σε ακαλλιέργητους τόπους. Τα φύλλα του είναι σκούρα πράσινα χνουδωτά.Μαζεύεται το χειμώνα μέχρι την άνοιξη για βραστά μόνο του ή με άλλα χόρτα.Χρησιμοποιείτε και για πίτες μαζί με άλλα χόρτα.
Ετικέτες
Αγρια Χόρτα,
ΓΕΩΡΓΟΣ,
Ελληνική Χλωρίδα
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)
