Ιωάννα Τατσιώνα (Βιοκαλλιεργήτρια): Σαλάτα με το όνομα!

Ιωάννα Τατσιώνα (Βιοκαλλιεργήτρια): Σαλάτα με το όνομα!  ««Η ενασχόληση με τη γη εμπεριέχει μια δόση μαγείας», υποστηρίζει η Ιωάννα Τατσιώνα, η οποία πριν από δέκα χρόνια έκανε στροφή 180 μοιρών στη ζωή και την καριέρα της και πλέον παράγει γευστικές σαλάτες, καλοαναθρεμμένο μαϊντανό και άνηθο σε μια θερμοκηπιακή μονάδα βιολογικής καλλιέργειας στην Αρτα. Tου ΑΛΕΞΗ ΓΑΓΛΙΑ, φωτογραφίες: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Οταν η κυρία Ιωάννα Τατσιώνα, μια γυναίκα με εμπειρία χρόνων στην «γκουρμέ» αθηναϊκή κουζίνα και συνιδιοκτήτρια μαζί με την Τζένη Καρέζη και τον Κώστα Καζάκο του πάλαι ποτέ «Tabula» στη Χατζηγιάννη Μέξη, αποφάσισε πριν από δέκα χρόνια να κάνει μια ριζική στροφή στη ζωή της, λίγοι μάλλον από τους πρώην «εστέτ» θαμώνες της πίστευαν ότι θα πήγαινε τόσο μακριά… Σ' ένα μικρό κτήμα μόλις τεσσάρων στρεμμάτων, στον εύφορο κάμπο της Αρτας, λίγο έξω από το χωριό Καλόβατος, η κ. Ιωάννα, με τη βοήθεια του συζύγου της, Φώτη, και του γιου της, Δημήτρη, δημιούργησε μια θερμοκηπιακή μονάδα βιολογικής καλλιέργειας. Εκεί, σε δέκα «τούνελ» (χαμηλά τοξοειδή μη θερμαινόμενα θερμοκήπια) καλλιεργούνται μερικές από τις μεγαλύτερες και θρεπτικότερες ελληνικές «σαλάτες» και ο πιο «καλοαναθρεμμένος», μυρωδάτος μαϊντανός και άνηθος που μπορείς να γευτείς. «Κατορθώσαμε να έχουμε αυτή την ποιότητα προϊόντων έπειτα από πολλή δουλειά, ατέλειωτες συζητήσεις με γεωπόνους και ξάγρυπνες νύχτες μελέτης της σχετικής βιβλιογραφίας. Την πρώτη χρονιά κάναμε δοκιμές διάφορων λαχανικών: ρόκα, παντζάρια, κρεμμυδάκια. Τελικά καταλήξαμε στη σαλάτα, στο μαϊντανό και τον άνηθο. Θέλαμε να εξειδικεύσουμε την παραγωγή μας, για να ελέγχουμε αποτελεσματικότερα την ποιότητα», τονίζει. Θερμοκήπια που λάμπουν Κουβεντιάζουμε ενώ περπατάμε πλάι στα τούνελ. Εξω από αυτά η φύση οργιάζει, όλος ο τόπος είναι καταπράσινος από πολλών λογιών άγρια λουλούδια και χορταρικά. Μέσα όλα είναι τακτοποιημένα και οι σαλάτες, καλοσχηματισμένες, «μεγαλόσωμες» και τέλεια συμμετρικές, εντυπωσιάζουν. «Πολλοί δεν πιστεύουν ότι είναι βιολογικές», μας λέει. «Οι περισσότεροι έχουν την εμμονή πως τα γνήσια βιολογικά προϊόντα είναι μικρά. Εντελώς λαθεμένη αντίληψη. Ο «νανισμός» αυτός δεν είναι έργο της φύσης, ούτε οφείλεται στην απουσία λιπασμάτων, αλλά στην έλλειψη φροντίδας. Εμείς προσπαθούμε για το καλύτερο. Βλέπεις τι γίνεται έξω από τα θερμοκήπια; Εδώ η γη είναι ευλογημένη, φυτρώνει χαμομήλι στην άσφαλτο. Μέσα στα τούνελ, όμως, μόνο τσουκνίδα, που είναι λίπασμα αυτοφυές, επιτρέπεται να υπάρχει. Ο,τι άλλο χορταράκι εμφανίζεται ξεριζώνεται με το χέρι. Ενώ, κοιτάξτε εδώ», λέει η κυρία Ιωάννα και σκύβει πάνω από μια σαλάτα για να μας δείξει. «Είναι υγιέστατη. Τη σκαλίζω, την καθαρίζω, την προσέχω, μέχρι που μιλάω μαζί τους», προσθέτει. Τη ρωτάμε πόσο απαιτητική είναι η φροντίδα μιας βιολογικής καλλιέργειας, όπως η δική της. «Η παραγωγική μας χρονιά αρχίζει στις 10 Οκτωβρίου και τελειώνει τον Ιούνιο. Στους τρεις μήνες που μεσολαβούν περιποιούμαστε το θερμοκήπιο, βοτανίζουμε και φρεζάρουμε. Το χώμα ανανεώνεται και ξεκουράζεται η γη. Κάθε δύο χρόνια κάνουμε και ηλιοαπολύμανση: κλείνουμε τα τούνελ, στρώνουμε την επιφάνεια με μαύρο νάιλον και από κάτω τοποθετούμε λάστιχα με τα οποία εισάγουμε για 20 ώρες νερό σε σταγόνες. Τα υπόλοιπα τα κάνει ο ήλιος. Αυτή η διαδικασία απολυμαίνει φυσικά το έδαφος, απαλλάσσοντάς μας από το βοτάνισμα. Ομως, πρέπει πάντα να διατηρούμε τα τούνελ καθαρά, να ελέγχουμε με μεγάλη ακρίβεια το πότισμά τους και να τα αερίζουμε με μέτρο, δηλαδή να διώχνουμε τους ανεπιθύμητους υδρατμούς διατηρώντας πάντα στο εσωτερικό του κλωβού την ενδεδειγμένη υγρασία και θερμοκρασία για κάθε καλλιέργεια». Συνεχής προσπάθεια Τα θερμοκήπια της κ. Τατσιώνα βρίσκονται σε ένα ξέφωτο της πεδιάδας της Αρτας, περιτριγυρισμένα από πορτοκαλεώνες που υφίστανται τακτικό χημικό βομβαρδισμό. «Πόσο μπορεί να σας επηρεάσει το λίπασμα που ρίχνεται στο διπλανό χωράφι;» ρωτάμε. «Είμαι τυχερή που έχω καλούς γείτονες οι οποίοι με ειδοποιούν όταν πρόκειται να ραντίσουν, ώστε να σφραγίσω τα τούνελ. Σίγουρα πάντως δεν μπορείς να ελέγξεις απόλυτα παράγοντες όπως η ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα ή του υδροφόρου ορίζοντα μιας ευρύτερης περιοχής. Εμείς μόνα «όπλα» μας έχουμε την κοπριά, ένα σκεύασμα από φύκια, το χαλκό, το θειάφι και ένα απόσταγμα τσουκνίδας με το οποίο ραντίζουμε τα λαχανικά μας. Επίσης, πολτοποιούμε όλα τα μη εμπορεύσιμα προϊόντα μας και επεξεργαζόμαστε τη μάζα που προκύπτει με άχυρα και κοπριά. Το μείγμα αυτό «χωνεύει» όλο το καλοκαίρι, και έτσι παρασκευάζουμε μόνοι μας το δικό μας «κομπόστ»». Τα λαχανικά «της Ιωάννας» ελέγχονται από την εταιρεία πιστοποίησης Q-Ways. «Οι γεωπόνοι τους παίρνουν φύλλα από τα λαχανικά μας και αναλύουν τα δείγματα χημικά. Μου ζήτησαν να τηρώ ημερολόγιο εργασιών και ελέγχουν τα τιμολόγια που έχω κόψει, για να γνωρίζουν τι σπόρους, φάρμακα και υλικά αγοράζω. Σημειώνουν και τις ποσότητες της παραγωγής μας, ώστε να μην μπορούμε να αγοράσουμε από αλλού κοινή σαλάτα και να τη μεταπουλήσουμε ως βιολογική». Οσον αφορά την αρνητική οικονομική συγκυρία και το κατά πόσο επηρέασε τα βιολογικά προϊόντα, λέει: «Αυτή ήταν η πρώτη χρονιά που δυσκολευτήκαμε να διαθέσουμε την παραγωγή μας. Πάντα υπήρχε ανταγωνισμός, πάντα υπήρχαν μεσάζοντες και άνθρωποι που με λιγότερο κόπο κερδίζουν περισσότερα από τον παραγωγό, αλλά φέτος ήταν η πρώτη φορά που είδαμε τις παραγγελίες να μειώνονται. Και μεσούσης της οικονομικής κρίσης, πλήθος από κωλύματα και αγκυλώσεις γραφειοκρατικού τύπου, που με εμποδίζουν να επενδύσω και να βελτιώσω ακόμη περισσότερο την ποιότητα των προϊόντων μου. Παραδείγματος χάριν, δεν μπορώ να επιδοτηθώ λόγω μεγάλης ηλικίας. Μα τι σχέση έχει; Γιατί να μην κριθώ από το αποτέλεσμα της δουλειάς μου, την ποιότητα της παραγωγής και τον τζίρο μου;» αναρωτιέται και προσθέτει: «Ας ξέρουν οι καταναλωτές ότι μια μερίδα ανθρώπων εργάζεται πολύ σκληρά για να διατηρεί μια ισορροπία στη φύση και στον οργανισμό τους. Η ενασχόληση με τη γη εμπεριέχει μια δόση μαγείας. Βάζεις ένα σποράκι στο χώμα και βλέπεις όλο το θαύμα της φύσης να μεγαλώνει μπροστά σου». Τα αγαπημένα της Ιωάννας •   Μαϊντανός: «Λένε ότι είναι ο «πλάτανος των λαχανικών», γιατί είναι ανθεκτικός και πολύ αποδοτικός, αν φυτευτεί σωστά. Κόβεις και αυτός «ξαναγεννάει» συνεχώς». •   Ανηθος: «Είναι πολύ ευαίσθητος και δύσκολος στην καλλιέργειά του. Δίνει μικρές ποσότητες, αλλά εγώ τον λατρεύω και τον θεωρώ ευλογημένο βότανο, όχι λαχανικό». •   Σαλάτα: «Νόστιμο και ωφέλιμο λαχανικό, αν είναι καθαρό από τα χημικά. Θέλει και αυτό τα «χαϊδέματά» του, τους χρόνους του και μεγάλη προσοχή στο πότισμά του - ακριβώς ένα λεπτό». info Οι σαλάτες, ο μαϊντανός και ο άνηθος της Ιωάννας πωλούνται στα σούπερ μάρκετ «Βασιλόπουλος» με την επωνυμία «ΣΑΛΑΤΑ ΑΡΤΑΣ, παραγωγός: Ιωάννα Τατσιώνα» και σε διάφορα άλλα καταστήματα, συσκευασμένα από την εταιρεία ΣΕΒΙΣΕ και με αναγραμμένα την προέλευση και το όνομα παραγωγού.